Jinekolojik Kanserler

 

JİNEKOLOJİK KANSERLER
Kanserde erken tanı, jinekolojik kanserlerin birçoğunda %90’lara varan kesin tedavi şansı sağlamaktadır.
GENİTAL KANSER ÖNCÜ LEZYONLARI:
Yumurtalık hariç kanser öncesi ( prekanseröz ) lezyonlar vardır. Endometrial hiperplazi endometriumun prekanseröz lezyonudur.    Ayrıca serviks, vajen ve vulvanın da prekanseröz lezyonları vardır.
Erken evrede tanı koymanın ilk ve tek şartı yıllık muayene ve gerekli tarayıcı tetkiklerin zamanında yapılmasıdır.
OVER ( YUMURTALIK ) KANSERLERİ:
Genellikle geç bulgu verir. Ultrasonografide yumurtalık kistlerinde solid (katı ) kısımlar olması, iki yumurtalıkta da olması,8-10 santim ya da daha büyük olması uyarıcı olmalıdır. Tümör belirteçlerinin yüksekliği de tanıda yardımcıdır.
OVER KANSER RİSKİNİ AZALTAN FAKTÖRLER:
-Doğum kontrol hapı kullanımı
-Gebelik ve doğum sayısı
-Emzirme durumu
-Histerektomi (rahmin ameliyatla alınması)ve tüplerin bağlanması
-Alkol kullanım öyküsü
OVER KANSER RİSKİNİ ARTIRAN FAKTÖRLER:
-Aşırı kilolu olma
-İnfertilite (Kısırlık) öyküsü
-Aşırı kahve tüketimi
-Haftada 2 veya daha fazla yumurta tüketimi
-Ailede meme ve yumurtalık kanseri öyküsü
-Sigara kullanım öyküsü
Erken evrelerde tesbiti zor olduğu için, hastaların %75’den fazlasında tanı koyulduğunda pelvis ya da karına yayılmış olarak saptanır.
Evrelendirme yayılım hızlarına göre over tümörlerini sınıflandırmaya imkân verir ve bu durum hastalığın seyri ile yakından ilişkilidir.
EVRE 1’de tümör sadece overleri  tutar
EVRE2’de tümör pelvise yayılmıştır
EVRE 3’de karın içine yayılmıştır
EVRE 4’de uzak organlara yayılmıştır
RAHİM İÇ ZARI ( ENDOMETRİUM ) KANSERİ:
Erken bulgu verir. Anormal kanamada mutlak geç kalmadan doktorunuza başvurunuz. Anormal kanama olmadan ultrasonografide rahim iç kalınlığının normalden fazla olduğu durumlarda biyopsi yapılması konusunda uyarıcı olmalıdır.
1)Seröz veya clear cell karsinom:Daha az sıklıkta görülür(%10-20),hızlı gelişir ve genellikle yaşlı hastalarda görülür.İleri derece incelmiş rahim iç katmanı zemininde gelişir.
2)Endometrioit karsinom:Öncü lezyenların estrojen ile uyarılması sonucunda gelişir.Daha az yayılımcı,daha iyi farklılaşmış ve progesterona cevap verir.
Karşılanmamış estrojenle (Yalnız başına estrojen kullanılması)
1 yıl tedavi%20 hiperplazi,özellikle basit hiperplaziye neden olur.
3 yıl karşılanmamış estrojen tedavisinde ise %30 adenomatöz veya atipik hiperplazi gelişir.Eğer atipi varsa %20-25, bir yıl içinde karsinomaya ilerleyecektir.  
SERVİKS (RAHİM AĞZI ) KANSERİ:
Smear testi ile erken tanı şansı olan kanser türlerindendir. Bu nedenle her kadının yıllık smear taraması yaptırması gerekir.
2. En sık jinekolojik kanserdir. Cinsel yaşamın erken yaşta başlaması, fazla sayıda partner, düşük sosyoekonomik seviye, sigara vb. riski artıran faktörlerdir. HPV enfeksiyonu da en önemli etkenlerden biri olarak kabul edilmektedir. Bununla beraber, virüsten etkilenen kadınların sadece küçük bir bölümünde tümör ortaya çıkar. Onkolojik biyolojideki ilerlemelerle, hücrelerin farklı davranış şekillerine neden olan bazı genler ortaya koyulmuştur.
Genellikle 40-55 yaşları arasında ortaya çıkar ve doğal gelişimine bağlı olarak, smear testi ile erken safhalarda tespit edilebilir. Genellikle displazi olarak başlar ve in situ karsinom haline gelene kadar uzun yıllar farklılaşma göstermez. Eğer tedavi edilmezse, stromal yayılıma neden olur ve daha sonrasında lokal ve lenf-vasküler boşluklara yayılır.     
İlişki sonrası kanama, kötü pis kokulu akıntı, kasık ağrısı en önemli şikâyetlerdir.
Pelvik mayene ve kolposkopi %90 olasılıkla erken dönemde kanseri yakalamamıza yardımcı olmaktadır.
Tedavi erken dönemde cerrahi (radikal ) histerektomi, ileri evrede radyoterapi ( ışın tedavisi)dir.
Lenf yolu ile yayılır. Genellikle akciğere, göğüs boşluğu (mediasten), kemik ve karaciğere metastaz yapar.
RAHİM AĞZI KANSERİ AŞISI (HPV aşısı )
HPV virüsü çoğunlukla cinsel yolla bulaşır. HPV ‘nin çok sayıda tipi mevcuttur. En sık rastlanan ve serviks kanserine neden olma şansı daha yüksek olan tiplere karşı aşı geliştirilmiştir. İki tür HPV aşısı ülkemizde bulunmaktadır. 
1)    GARDASİL (Kuadrivalan aşı ) tip 6.11.16.18’e karşı
2)    CERVARİX (Bivalan aşı ) tip 16 ve 18’e karşı
Virüs ile karşılaşmadan önce aşı yapılırsa koruyuculuğu %100 olur.
HPV tip 16 ve 18 serviks kanseriyle %70 oranda ilişkilidir. HPV tip 11 ve 16 kondilomların (genital siğil ) %90 sebebidir.
Aşı ülkemizde 9-26 yaşları arasında bayanlara önerilmektedir. Gardasil 0,2 ve 6. Ayda Cervarix 0,1 ve 6*  aylarda kas içine yapılır. Gebelerde ve emziren annelere önerilmez. Aşıyı yaptıranlar, yıllık servikal smear takibini yaptırmaya devam etmelidir çünkü rahim ağzı kanserinin nedeni tek bir HPV virüsü değildir.
VAJİNA KANSERİ:
Nadir görülen bir kanser türüdür. Kitle, kanama gibi şikâyetlere neden olur. Tesadüfen tanı konur.
VULVA KANSERİ:
Nadiren görülür. Kitle, kaşıntı, kızarıklık, renk değişikliği, ülserleşmiş yaralarda doktorunuza başvurunuz.
BlogMarks ile paylaşDelicious ile paylaşFaceBook ile paylaşGoogle ile paylaşMixx ile paylaşMySpace ile paylaşTechNorati ile paylaşReddit ile paylaşTwitter ile paylaşYahoo Buzz ile paylaş
Op. Dr. Tülay AKÇAY
Nazilli Aydın doğumluyum. İlk orta ve liseyi Ankara'da okudum.
sitemiz bugün (8) kez, toplamda (89294) kez ziyaret edilmiştir.
Op. Dr. Tülay AKÇAY - Tüm Hakları Saklıdır.