Aile Planlaması
   AİLE PLANLAMASI
Aile planlaması, bir ailenin ihtiyaç ve kaynaklarını önceden tahmin ederek, kendi arzusu ile istediği sayıda ve istediği zaman çocuk sahibi olabilmesini tanımlar. Böylece aileler ihtiyaç ve kaynakları arasında bir denge kurabilirler.
Ailede doğacak her çocuğun iyi yetişmesi için beslenme, giyim, konut, sağlık ve eğitim gibi başlıca ihtiyaçlarının karşılanması gerekir. Ailenin bu ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için bazı maddi kaynaklara sahip olması gerekmektedir.
Aile planlaması konusunda verilen bilgiler aileye, mutlu yaşaması için yukarıda belirtilen ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için kaynaklarını nasıl değerlendireceğini gösterir. Bu bilgileri alan ve iyi uygulayan aileler mevcut imkânları içinde çocuklarını her bakımdan istedikleri gibi yetiştirme fırsatı bulurlar. Ailede bu ortam içinde yetişen çocuklar fiziken sağlam, zeki ve sosyal bakımdan gelişmiş olurlar. Aile her türlü üzüntüden uzak rahat bir ortamda yaşama imkânı bulur.
Aile planlaması konusunda bilgisi olmayan ailelerde ise istenilenin üstünde çocuk dünyaya gelecektir. Bu ailelerde anne ve baba çok fazla sorumluluk yüklenmiş olacaktır. Çocuklarını yetiştirmek için gerekli ortamı yakalayamayan bu gibi aileler devamlı sıkıntı içinde bulunacaklardır.
Aşırı doğurganlık özellikle sosyo-ekonomik koşulların iyi olmadığı ailelerde, anne sağlığını da olumsuz yönde etkilemektedir. Dört veya daha çok gebelik öyküsü olan kadınlarda üreme organlarına bağlı şikâyet ve hastalıklar, az sayıda gebelik öyküsü olan kadınlardan çok daha fazladır.
Anne sağlığını tehdit eden düşüklerin önlenmesi, çocuk sağlığının korunması ve ailenin bakamayacağı çocukları dünyaya getirmemesi için anne ve babanın gebelikten korunma yöntemlerini bilmesi gerekir.
Kontrasepsiyon ( gebeliğin önlenmesi ) amaçlı pek çok yöntem günümüzde kullanılmaktadır. Ancak en iyi yöntemin seçimi, bir kadın doğum uzmanını danışmanlığı ile mümkündür.
           Kullanılabilecek yöntemler:
1) Hormanal yöntemler:
    a) Doğum kontrol hapları
    b) Doğum kontrol iğneleri
    c) Cilt altı implantları
   d) Vajinal kontraseptif halka
    e) Doğum kontrol flasteri
2) Rahim içi araçlar:                  
  a) Normal rahim içi araçlar
  b) Hormonal rahim içi araçlar
3) Bariyer yöntemleri:
   a) Kondom
   b) Diyafram
 c) Kadın preservatifi (Femidon)
d) Sperm öldürücüler (Spermisidler)
4) Doğal yöntemler:
 a) Geri çekme
 b) Takvim yöntemi
 c) Emzirme
 d) Vajinal duş
5)Kalıcı yöntemler:
 a) Kadınların tüplerinin bağlanması (Tüp ligasyonu )
 b) Erkekte tüplerin bağlanması (Vazektomi )
·  Acil kontrasepsiyon: İlişki sonrası gebeliği engelleyici bir yöntem olup ilk 72 saatte doktorunuza acilen başvurunuz.
DOĞUM KONTROL SEÇENEKLERİ:
·         Estrojen ve progesteron hormonları içeren kombine doğum kontrol hapı çok etkilidir ve her gün alınmalıdır.
·         Sadece progesteron içeren mini hap başka bir doğum kontrol hapı türüdür.Piyasada bulunmamaktadır.
·         Uzun etkili enjekte edilen hormonal preparatlarda sadece progesteron vardır.12 hafta süre ile korunma sağlar. Bu süre sonunda tekrar enjeksiyon gerekir.
·         Cilt altına yerleştirilen uzun etkili inplant sistemi:Sadece progesteron içerir ve 3 yıl süre ile etki gösterir.Herhangibir zamanda çıkarılabilirler.Düzensiz kanama yapabilir.
·         Rahim içi araç ( RIA ) klinikte takılabilir. Adet kanamaları süre ve miktar olarak artabilir.10 yıl süre ile koruyuculuğu vardır.
·         Hormon salan rahim içi araç: Levonorgestrel hormonu içerir. Gebeliğin önlenmesi dışında şiddetli olan adet kanamalarını azaltmak için kullanılır.
·         Diyafram ve rahim ağzı kepi: Cinsel ilişkiden önce takılır. Her ikiside sperm öldürücü ile birlikte kullanılmalıdır.
·         Vajinaya yerleştirilen ring (yüzük ):Estrojen ve progesteron hormonlarını birlikte içerir,
·         Kısırlaştırma kalıcı bir doğum kontrol yöntemidir. Kadınlarda yumurtayı yumurtalıktan rahime taşıyan tüpü kapatarak yapılan bir ameliyattır.
Doğum kontrol haplarının kesinlikle kullanılmaması gereken durumlar:   
§ Gebelik
§ Derin ven trombozu veya emboli sonrası
§ Hipertansiyon
§ Hormona duyarlı tümörler
§ Damarsal bozukluklar
§ Diabet:10 yıldan fazla insülin kullanılması
§ Hepatit ve sonrası
§ Kolestatik karaciğer hastalığı
§ Orak hücreli anemi
§ Açıklanamayan genital kanamalar
§ 35 yaş üstü sigara içenler
Doğum kontrol haplarının kısmen kullanılmaması gereken durumlar:
§ İleri derecede varis
§ Diyabet
§ Epilepsi
§ Multiple skleroz
§ Porfiri
§ Laktasyon ( süt verme )
§ Ülseratif kolit
Doğum kontrol haplarının hemen kesilmesi gereken durumlar:
§ Migren nöbeti
§ Akut başlayan görme bozukluğu
§ Akut başlayan tromboemboli
§ Sarılık başlaması
§ Miyomların, endometriosis odaklarının veya memedeki kitlelerin büyümesi
§ Epilepsi nöbetlerinin artması
§ Gebelik
§ Uzun süreli hareketsizlik ( Büyük ameliyatlardan en az 3 hafta öncesinden kesilmelidir.) 
Op. Dr. Tülay AKÇAY
Nazilli Aydın doğumluyum. İlk orta ve liseyi Ankara'da okudum.
sitemiz bugün (5) kez, toplamda (94116) kez ziyaret edilmiştir.
Op. Dr. Tülay AKÇAY - Tüm Hakları Saklıdır.